Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler ÜNİVERSİTEYE AİT TAŞINMAZLARIN ÜNİVERSİTENİN İKTİSADİ İŞLETMELERİNCE BEDELSİZ OLARAK KULLA ...

ÜNİVERSİTEYE AİT TAŞINMAZLARIN ÜNİVERSİTENİN İKTİSADİ İŞLETMELERİNCE BEDELSİZ OLARAK KULLANILMASI

Yazar : ESKİ MUHASEBAT BAŞKONTROLÖRÜ AHMET ARSLAN
Dergi : Ocak 2019

 

ÜNİVERSİTEYE AİT TAŞINMAZLARIN ÜNİVERSİTENİN İKTİSADİ İŞLETMELERİNCE BEDELSİZ OLARAK KULLANILMASI

 

Ahmet ARSLAN

Denetçi, E. Muhasebat Başkontrolörü

 

ÖZ

Bilindiği üzere, bazı üniversitelerin kampüslerindeki kantin, kafeterya, market veya sosyal tesisler ihale yoluyla özel sektör işletmeleri tarafından değil, üniversitenin bizzat kendisi tarafından işletilmektedir.

Üniversite tarafından işletilen söz konusu tesislerin kurumlar vergisine tabi bir nevi ticari işletme olması nedeniyle de bunların gelir ve giderleri üniversite bütçesi dışında tutulmakta ve fakat kullandıkları işletme binaları Üniversite tüzel kişiliğine ait bulunmaktadır.

Bu makalemizde hesapları üniversite bütçesine mal edilmeyen üniversite iktisadi işletmelerinin üniversitenin taşınmazlarını bedelsiz şekilde kullanıp kullanamayacağı ile söz konusu taşınmazlara ilişkin amortismanların işletmelerin kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılıp yapılmayacağı hususları ilgili mevzuat ve emsal Sayıştay kararları doğrultusunda irdelenecektir.

Anahtar kelimeler: Üniversite, iktisadi işletme, taşınmaz, bedelsiz, vergi.

1. ÜNİVERSİTEYE AİT KANTİN & KAFETERYA İŞLETMELERİNİN HUKUKİ STATÜSÜ

Üniversiteler tarafından işletilen kantin & kafeteryalar iktisadi ve ticari işletme mahiyetinde bulunduğundan KDV, kurumlar vergisi, damga vergisi gibi vergi mevzuatına tabi bulunmakta ve bu işletmelerden bazıları bulundukları yerdeki ticaret ve sanayi odalarına ticaret unvanlarıyla birlikte tescil olunmaktadır.

Üniversiteler tarafından kurulan söz konusu iktisadi ve ticari işletmelerin vergi mükellefiyeti ve ticaret sicil kaydı bulunmasına karşın tüzel kişilikleri bulunmamaktadır. Zira, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre tacirler;

1) Gerçek kişi tacirler

2) Tüzel kişi tacirler,

olmak üzere 2 türlü düzenlenmiştir.

6102 sayılı Kanuna göre, gerçek kişi (birey) tacirler bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişilerdir.

 

 

Aynı Kanuna göre (Md.16);

- Tüzel kişi tacirler; ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlardır

- Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi, ister doğrudan doğruya ister kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eliyle işletsinler, kendileri tacir sayılmazlar.

Her ne kadar üniversiteler tüzel kişiliğe sahip bulunmakta ise de üniversitelerin kendi kuruluş kanunlarında (2547 sayılı Kanun) şirket kurabileceklerine ilişkin hüküm bulunmadığından işlettikleri işletmelerin tüzel kişiliği ve dolayısıyla tacir niteliği bulunmadığı gibi kendilerinin de tacir sıfatı bulunmamaktadır.

2. KANTİN & KAFETERYALARIN ÜNİVERSİTENİN BİZZAT KENDİSİ TARAFINDAN İŞLETİLMESİ

Söz konusu işletmelerin tüzel kişiliğinin bulunmamasına karşın bu şekilde faaliyet göstermesinin bir çok gerekçesi bulunmakla birlikte en önemlisi hukuki açıdan bakılacak olursa, şirket kurma yetkisi bulunmadığından üniversitelerin iktisadi faaliyetlerini şirkete benzer bir yapılanmayla dolaylı yoldan ve fakat tüzel kişiliği bulunmayan ticari bir organizasyon kapsamında gerçekleştirme amacı gütmesidir.

Bu işletmelerin iktisadi işletme olarak üniversite bünyesinde faaliyet göstermesinin yasal dayanağı olarak 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 47’nci maddesi gösterilmektedir.

Oysa, “Sosyal hizmetler” başlıklı söz konusu kanun maddesinde;

 “Yükseköğretim kurumları, Yükseköğretim Kurulunun yapacağı plan ve programlar uyarınca, öğrencilerin beden ve ruh sağlığının korunması, barınma, beslenme, çalışma, dinlenme ve boş zamanlarını değerlendirme gibi sosyal ihtiyaçlarını karşılamak ve bu amaçla bütçe imkanl ...


Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI