Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler TEŞVİK BELGESİZ YATIRIMLARDA YATIRIM İNDİRİMİ VE KDV UYGULAMASI

TEŞVİK BELGESİZ YATIRIMLARDA YATIRIM İNDİRİMİ VE KDV UYGULAMASI

Yazar : Eski Hesap Uzmanı Osman Necdet ORHUN
Dergi : Ekim 1990
OSMAN NECDET ORHUN
Yeminli Mali Müşavir
Eski Hesap Uzmanı

3.11.1989 gün ve 20331 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 89/14685 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile "Yatırımların, Döviz Kazandırıcı Hizmetlerin ve İşletmelerin Teşviki ve Yönlendirilmesine Ait Esaslar" yürürlüğe girmiş, ertesi günkü Resmi Gazete'de bu esaslara ilişkin olarak 90/2 sayılı Tebliğ yayınlanmıştır.
 
90/2 Sayılı Tebliğe bakıldığında, Teşvik Tedbirleri esaslarında bir değişiklik olmamasına rağmen uygulama esaslarında, yatırımların Teşvik Belgeli ve Teşvik Belgesiz teşvik edildiği görülür.
Tebliğe göre, toplam sabit yatırım tutarı, kalkınmada öncelikli yörelerde 250 Milyon ve diğer yörelerde ise 5 Milyar liranın üzerindeki yatırımlar belgeye bağlanacak, anılan tutarların altında olan yatırımlar ile anılan miktarın üzerinde olup belgeye bağlanmayan yatırımlar ise Belgesiz Yatırım tedbirlerinden yararlanacaktır. Belgesiz yatırımların faydalanacağı teşvikler,
-Yatırım Malı İthali
 -Yatırım İndirimi
- Kaynak Kullanımı Destekleme Primi'dir.
Tebliğ ile, Teşvik Belgesiz yatırımlarda DPT belge vermemekte ve yukarıda sayılan üç teşvik tedbirinden yatırımcının faydalanmasını öngörmektedir. Ancak Türkiye'de olan koordinasyon eksikliği, bu kararda da kendini göstermekte ve tatbikatta sağlanmak istenen işlerlik özellikle Yatırım İndirimi ve KDV indiriminde sorunları da peşinden getirmektedir.
1 -Yatırım İndirimi Yönünden Sorunlar:
Yatırım İndirimi, Gelir Vergisi Kanunu'nda düzenlenmiş olup, 202 sayılı kanunla G.V.K.na eklenen yasanın Ek 2. maddesinin 5. bent hükmüne göre "yatırıma başlamadan önce DPT'na başvurularak gerekli bilgi ve belgelerin tevdi edilmiş ve yukarıda belirtilen şartların mevcudiyeti tasdik edilerek, Yatırım Teşvik ve Yatırım İndirimi Belgesi verilmiş olmalıdır." şeklindedir. Yasa hükmü bu kadar açık iken, Bakanlar Kurulu kararı ile Teşvik Belgesiz yatırımların Yatırım İndiriminden yararlanması düşünülemez.
Durum bu merkezde olmasına rağmen, ne DPT bu yönde bir karar değişikliğine gitmiş ve ne de Maliye ve Gümrük Bakanlığı bu yönde bir Tebliğ yayınlamıştır. Açık kanun hükmünün varlığından habersiz olarak 90/2 sayılı Tebliğe göre belgesiz Yatırımlarda Yatırım İndirimi uygulayan firmaların vergi ziyaına sebep olacakları dikkate alınarak süratle konuya açıklık getirilmesi gerekir.
2 -Yatırımların İndirilebilir KDV:
3065 Sayılı KDV Kanunu'nun 31. maddesi "Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlere ait İndirim"i düzenlemiş olup, maddenin 2. bendi Yatırımların İndirilebilir KDV si yönünden Bakanlar Kurulu'na yetki vermiştir. Bakanlar Kurulu da bu yetkisini 12.12.1984 gün ve 18603 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 84/8837 sayılı karar ile belirlemiştir.
Karara göre, DPT Müsteşarlığı tarafından Teşvik Belgesine bağlanan yatırımlarda kullanılacak amortismana tabi iktisadi kıymetlerin KDV si bunların aktife girdiği veya kullanılmaya başlandığı vergilendirme döneminden itibaren 1 yıl içinde indirim konusu yapılacaktır.
KDV Kanunu'nun Verginin ödenmesi ile ilgili 46. maddesine 3099 sayılı kanunla eklenen 6. bent hükmüne göre "DPT Müsteşarlığı tarafından verilen teşvik belgelerinde gösterilen yatırım mallarının ithalinde ödenmesi gereken KDV bu verginin fiilen indirilmesinin mümkün olacağı tarihe kadar ertelenir" şeklindedir. Teşvik Belgesiz yatırımlar zaten bu teşvik tedbirinden yararlanmadığından, belgesiz yatırımlarda KDV ertelemesi bahse konu olmayacak, yapılan ithalat esnasında tahakkuk eden KDV, gümrük idarelerine ödenecektir.
Ancak KDV'nin indirim olayında açıklığa kavuşması gereken bir konu mevcuttur: İndirim, KDV Kanunu'nun 31. maddesinin 1. bent hükmüne göre 3 yılda mı yapılacaktır, yoksa aynı maddenin 2. bent hükmüne göre 1 yılda mı? Bu sorunun izahı, özellikle yatırım yapan firmalar için büyük önem taşımaktadır.
Yatırım indiriminden farklı olarak, hem Teşvik Belgesiz yatırımlar ve hem de Yatırımların İndirilebilir KDV si Bakanlar Kurulu ile belirlenmiştir. Hal böyle olunca da Teşvik Belgesiz yatırımlardaki 1 veya 3 yıldaki indirim olayı, hem yatırım yapanlar yönünden ve hem de idare yönünden açıklığa kavuşmak zorundadır. Aksi halde doğacak ihtilaflardan veya tarh edilecek cezalı vergilerden, yatırım yapan ödevliler büyük öl&ccedi ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI