Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler TARHİYAT ÖNCESİ UZLAŞMA VE GECİKME FAİZİ

TARHİYAT ÖNCESİ UZLAŞMA VE GECİKME FAİZİ

Yazar : Eski Hesap Uzmanı Osman Necdet ORHUN
Dergi : Ekim 1989
OSMAN NECDET ORHUN
Eski Hesap Uzmanı

Uzlaşma müessesesi, vergi sistemimize 1963 yılında kabul olunan 205 saydı yasa ile girmiş, 485 ve 2365 sayılı yasalarla da müesseseye bazı ilaveler yapılmıştır. 3239 sayılı yasa ile kanuna eklenen 11. madde ile uzlaşmanın kapsamı genişletilmiş ve müessese,
 
- Tarhiyat Sonrası Uzlaşma
- Tarhiyat Öncesi Uzlaşma şeklinde bir ayrım yapılacak hale gelmiştir.
Tarhiyat Öncesi Uzlaşmanın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, 16/2/1987 gün ve 19374 sayılı Resmi Gazete'de ilan edilip 1.3.1987 tarihinde yürürlüğe giren bir yönetmelikle düzenlenmiştir.
Müessese, tümü ile mali ihtilafları asgariye indirmek ve amme alacağını en kısa zamanda tahsile yönelik bir amaç taşıdığından ve bugüne kadar her yönü ile yazılıp irdelendiğinden biz burada bunları tekrardan kaçınacağız. İncelememiz, 1.3.1987 tarihinden beri tatbik alanı bulunan Tarhiyat Öncesi Uzlaşmaya idarece VUK'nun 112. maddesi uyarınca tatbik olunan gecikme faizine yönelik olacaktır.
A - Gecikme Zammı Gecikme Faizi:
Gecikme zammı 6183 sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü hakkındaki Kanun hükümleri ile düzenlenmiştir. Vazıı kanun, bu müessese ile amme borçlarının zamanında ödenmesi gayesine yönelmiştir. Yasanın 51'inci maddesinin Bakanlar Kuruluna vermiş olduğu yetkiye istinaden, Bakanlar Kurulu 28.12.1988 tarih ve 88/13646 sayılı kararı ile amme alacağının vadesinde ödenmeyen kısmına vade gününü takip eden ilk dört ay için ayrı ayrı % 10, beşinci ve müteakip aylar için yarı ayrı % 7 gecikme zammı, uygulanmasını hüküm altına almıştır.
Gecikme zammının uygulanabilmesi için alacağın muaccel hale gelmesi gerekir. Diğer bir ifade ile, alacağın, amma idaresi tarafından talep edilebilir bir duruma gelmesi gerekir.
1.3.1984 tarihinde yürürlüğe giren 2975 sayılı kanun hükmüne göre gecikme zammında üst sınır yoktur. Amme alacağı ödenene kadar gecikme zammı uygulanmasına devam edilir.
Gecikme Faizi uygulaması ise, vergi mevzuatına 22.1.1983 gün ve 17936 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 2791 sayılı yasa ile girmiştir. Gecikme Faizi, oranı bakımından gecikme zammı ile aynı nispette olmasına rağmen uygulanacağı amme alacakları bakımından farklılık gösterir. Gecikme zammı, muaccel hale gelmiş alacaklara, muaccel hale gelme gününden itibaren uygulandığı halde, gecikme faizi müeccel hale gelmiş alacaklara muaccel haldeki aylar için uygulanacaktır.
VUK'nun 112. maddesi önce 2791 sayılı kanunun 3. maddesi ile, dahi. sonra 3239 sayılı kanunun 8. maddesi ile değiştirilmiştir. Gecikme Faizi uygulaması, VUK'nun 112. maddesine göre yapılacaktır. Bu madde hükmü, gecikme faizinin ikmalen, re'sen ve idarece yapılacak tarhiyatlarda uygulanmasını öngörmüştür. Beyan üzerine yapılacak tarhiyatlarda gecikme faizi uygulanması söz konusu değildir. Beyana dayanan tarhiyatlarda ödenmesi gereken vergiler, kanunlarında gösterilen süreler içinde ödenecektir. Kanunlarında belirtilen süreler içersinde ödenmeyen vergilere gecikme faizi değil, 6183 sayılı yasa hükümlerine göre gecikme zammı uygulanacaktır.
B - 3505 Sayılı Kanun'un Yayınına Kadar Tarhiyat Öncesi Uzlaşması Ve idarenin Tatbikatı:
213 sayılı VUK'nun 3239 sayılı Yasa ile değişik 112. maddesinin 1.1.1986 tarihinde yürürlüğe giren 3. fıkrasının (a) bendinde, dava konusu yapılmaksızın kesinleşen vergilere kendi vergi kanunlarında belirtilen ve tarhiyatın ilgili bulunduğu döneme ilişkin normal vade tarihinden itibaren son yapılan tarhiyatın tahakkuk tarihine kadar geçen süreler için 6183 sayılı kanuna göre tespit edilen gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanacağı, uzlaşılan vergilerde gecikme faizinin, uzlaşılan vergi miktarına anılan fıkrada belirtilen tarihten itibaren uzlaşma tutanağının imzalandığı tarihe kadar geçen süre için uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
Yine VUK'na 3239 sayılı kanunun 33. maddesi ile eklenen 11. maddede, vergi incelemesine dayanılarak salınacak vergilerle kesilecek cezalarda tarhiyat öncesi uzlaşma yapılabileceği, bu nev'i uzlaşmaya ilişkin esas ve usullerin yönetmelikle belirleneceği hükme bağlanmıştır.
Tarhiyat öncesi uzlaşma ile ilgili Ek 11. madde hükmü ile gecikme faizi alınmasına ilişkin 112. maddede yer alan hükümler 3239 ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI