Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler TÜRKİYE DE FİNANSAL KİRALAMA UYGULAMASINDA MALİYE VE GÜMRÜK BAKANLIĞININ İŞLEVİ

TÜRKİYE DE FİNANSAL KİRALAMA UYGULAMASINDA MALİYE VE GÜMRÜK BAKANLIĞININ İŞLEVİ

Yazar : ESKİ BAŞ HESAP UZMANI KEMAL KILIÇDAROĞLU
Dergi : Kasım 1989
KEMAL KILIÇDAROĞLU
Gelirler Genel Müdür Yardımcısı

Bir yatırım finansman yöntemi olan finansal kiralamada; temel amaç, yatırımın daha az kaynak ayrılarak gerçekleşmesini sağlamaktır.
 
Maliye ve Gümrük Bakanlığı, finansal kiralamanın başarıyla uygulanması için bazı kararlar almış ve ayrıca bazı vergi yasalarında da değişikliğe gitmiştir.
Maliye ve Gümrük Bakanlığının finansal kiralama ile ilgili düzenlemelerini şöyle özetleyebiliriz:
1- YURTDIŞINDAN YAPILAN FİNANSAL KİRALAMALARDA VERGİ TEVKİFAT ORANININ DÜŞÜRÜLMESİ:
Yurtdışından yapılan finansal kiralamalarda, ödenen kira bedelleri üzerinden yüzde 25 oranında vergi kesintisi yapılması gerekmektedir. Ancak finansal kiralamayı daha çekici bir finansman aracı kılmak için. Bakanlar kurulu vergi kesinti oranını önce yüzde 5'e, daha sonra da binde 5'e indirmiştir. (*) 3 Ağustos 1989 tarihinden itibaren bu tür kira ödemelerine uygulanan vergi oranı binde 5'tir. Finansal kiralama dışındaki diğer kiralamalardan yapılan kesinti oranı ise yüzde 20'dir.
Görüleceği üzere, yurtdışında yapılan finansal kiralamalar karşılığı ödemelerde kesilen kurumlar vergisi sembolik hale dönüşmüştür.
Kurumlar Vergisi Kanununa yapılan vergi kesintilerinde iratlar (kira ödemeleri) gayri safi miktarları üzerinden dikkate alınmaktadır.
2- KATMA DEĞER VERGİSİ UYGULAMASI VE FİNANSAL KIRALAMA:
Katma değer vergisi uygulamasında genel vergi oranı yüzde 10 olmakla birlikte, finansal kiralama uygulamasında bu oran % 1'dir. Finansal Kiralama Yasasının yürürlüğe girmesinden sonra, finansal kiralama işlemlerinde katma değer vergisi oranının düşürülmesi amacıyla Katma Değer Vergisi Kanununda değişiklik yapılmış ve Bakanlar Kuruluna sözkonusu işlemler için katma değer vergisi oranını düşürme yetkisi tanınmıştır.
Bakanlar Kurulu, Katma Değer Vergisi Yasasının kendisine tanıdığı bu yetkiye dayanarak, finansal kiralamaya konu olan malların;
a) Finansal kiralama şirketlerine teslimi veya kiralanmasını,
b) Finansal kiralama şirketlerinin aynı kapsamdaki mal teslim veya kiralamalarının
yüzde 1 oranında katma değer vergisine tabi tutulmasına karar vermiştir. (***)
3- FİNANSAL KİRALAMA ŞİRKETLERİNDE YATIRIM İNDİRİMİ İSTİSNASI UYGULAMASI:
Finansal kiralama şirketlerinin bir teşvik kurumu olan yatırım indirimi istisnasından nasıl yararlanacakları, Bakanlığımızca yayımlanan 146 Seri No.lu Gelir Vergisi Tebliğinde (****) açıklanmıştır.
Söz konusu Tebliğe göre, yatırım indirimi uygulamasından malın mülkiyetine sahip olan kiralayan yararlanacaktır. Kuşkusuz yatırım indirimi istisnasından yararlanmanın temel koşulu, yatırımın teşvik belgeli olmasıdır.
4- FİNANSAL KİRALAMA SÖZLEŞMELERİNDE HARÇ İSTİSNASI UYGULAMASI:
Finansal Kiralama Yasasının 30. maddesine göre, finansal kiralama sözleşmeleri her türlü vergi, resim ve harçtan istisnadır. Bu istisnanın kapsamı nedir? Bu konuda da Maliye ve Gümrük Bakanlığı yayımladığı 13 seri No.lu Harçlar Kanunu Genel Tebliği (*) ile uygulamadan kaynaklanan sorunlara açıklık getirmiştir.
Sözkonusu Tebliğe göre, finansal kiralama sözleşmesinin;
a) Noterde tabi olacağı işlemler,
b) Tapu sicilinin beyanlar hanesine şerhi,
c) Gemi siciline şerhi harçtan müstesnadır.
5- FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDE AMORTİSMAN UYGULAMASI:
Vergi Usul Yasasına göre, işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan değerler amortismana tabidir. (VUK Md. 313)
Finansal kiralama uygulamasında, kiralamaya konu malı kullanan değil, kiralayan (finansal kiralama şirketi) amortisman ayıracaktır. Çünkü mal, bu şirketin bilançosunda (aktifleri arasında) yer alacaktır. Kiralayan, kira bedellerini gelir yazarken, kiracı da ödediği kira bedellerini gider yazacaktır.
Finansal kiralama şirketleri, kiralamaya konu olan malları sattıkları takdirde, satış bedeli ile o mal için ayrılmış amortismanlar düşüldükten sonraki kayıtlı değeri arasındaki farkı, kar veya zarar olarak göstermek zorundadırlar. Ancak bu şirketler dilerlerse, Vergi Usul Yasası ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI