Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler İTHALDE ALINACAK DAMGA RESMİ

İTHALDE ALINACAK DAMGA RESMİ

Yazar : Eski Baş Hesap Uzmanı, YMM Prof. Dr. SELAHATTİN TUNCER
Dergi : Şubat 1991
PROF. DR. SELAHATTİN TUNCER
İktisadi Araştırmalar Vakfı Müşaviri

Anayasa Mahkemesi 28.6.1990 gün ve E. 1990/6 ve K. 1990/17 sayılı Kararı ile 27.12.1989 gün ve 3595 sayılı 1990 Mali Yılı Bütçe Kanunu'nun 60. maddesinin (a) bendini, Anayasanın 161. maddesine aykırı bularak iptal etmiştir. Dolayısıyla 7.2.1967 tarih ve 828 sayılı İthalde Alınacak Damga Resmi Hakkında Kanun, yürürlük süresi uzatılamadığı için, 5 Eylül 1990 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kalkmış bulunmaktadır.
 
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile yürürlükten kalkmış bulunan 7.2.1990 tarih ve 828 sayılı İthalde Alınacak Damga Resmi Hakkında Kanunu ile bunun yerine getirilen 3 Kasım 1990 tarih ve 20684 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3675 sayılı İthalde Alınacak Damga Resmi Hakkında Kanun, vergi hukuku açısından bazı ilginç sorunlar ortaya koymuştur. Bu yazı çerçevesi içinde, değinilen sorunları ele almak istiyoruz.
I-Tarihçe
Konuya bir tarihçe ile girmek yararlı olacaktır. Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı için gerekli finansman kaynaklarını sağlamak için alınan tedbirlerden biri de ithal eşyasının gümrük vergisine esas olan değerinden %5 oranında bir damga resmi alınması olmuştur. Bu amaçla 28.2 1963 gün ve 185 sayılı İthalde Alınacak Damga Resmi Hakkında Kanun yayımlanmış ve yürürlüğe konmuştur.
Bu vergi başlangıçta geçici nitelikte idi ve Birinci Plan dönemi sonunda yürürlükten kaldırılacaktı. Uygulamada 15.2.1963 gün ve 185 sayılı Kanun, 7.2.1967 gün ve 828 sayılı İthalde Alınacak Damga Resmi Hakkında Kanunun kabulü ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Yeniden yürürlüğe konulan 828 sayılı Kanun da geçici idi ve ikinci Beş Yıllık Plan Dönemi' (1968-1972) sonu olan 31 Aralık 1972 tarihine kadar uygulanacaktı. Fakat 26.12.1972 tarih ve 1648 sayılı Kanun ile yürürlük süresi Üçüncü Beş Yıllık Plan dönemi olan 31.12.1977 tarihine kadar uzatılmış ve uzatmalar bu minval üzere devam etmiştir.
II- 7.2.1967 tarih ve 828 sayılı İthalde Alınacak Damga Resmi Hakkında Kanun
Bu kanun 12.2.1967 gün ve 12494 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış ve aynı gün yürürlüğe girmiştir. İthalde Alınacak Damga Resmi Hak kında Kanun sekiz maddelik kısa bir metindir. Teorik açıdan gümrük vergisini tamamlayıcı bir nitelik taşır. Adının "damga resmi" olması şaşırtıcı olup, bildiğimiz damga vergisi ile hiç bir ilgisi bulunmamaktadır.
828 sayılı İthalde Alınacak Damga Resmi Hakkında kanun ikinci Beş Yıllık Kalkınma Planı dönemi (1967-1972) için düşünülmüş ye beş yıllık bir uygulama süresi uygun görülmüş ise de önce uygulama Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı (1972-1977) dönemine kadar uzatılmış ve bu da yetmediği için 1648, 2109, 2769 ve 3405 sayılı kanunlarla sürekliliği sağlanmıştır.
En son 27.12.1989 gün ve 3595 sayılı 1990 Mali Yılı Bütçe Kanunu'nun 60. maddesinde yer alan (a) bendi ile yürürlük süresi 31.12.1990 tarihine kadar uzatılmış iken bu maddenin Anayasa Mahkemesince iptali sonunda. 7.2.1967 gün ve 828 sayılı kanun 5.9.1990 tarihinden geçerli olmak üzere bütünüyle yürürlükten kalkmış bulunmaktadır. Böylece "geçici" nitelikte bir vergi kanunu 23 yıl süre ile yürürlükte kalabilmiştir.
7.2.1967 gün ve 828 sayılı İthalde Alınacak Damga Resmi Hakkında Kanun yürürlükten kaldırıldığı için bu vergi yasasının konu, mükellef, matrah, oran, tarh ve tahakkuk, tahsil gibi ayrıntıları üzerinde durmak istemiyoruz. Kaldı ki, bu gibi konular yeniden yürürlüğe giren 3 Kasım 1990 tarih ve 3675 sayılı İthalde Alınacak Damga Resmi Hakkında Kanun içinde aynen muhafaza edilmiştir. Bu konuyu aşağıda ayrıca ele alacağız. Şimdi Anayasa Mahkemesinin eski kanunu iptal gerekçesini incelemek yerinde olacaktır.
III- 7.2.1967 tarih ve 828 sayılı Kanunun iptal nedenleri
Anayasa Mahkemesinin 28.6.1990 tarih ve E. 1990/6 ve K. 1990/17 sayılı kararı ile iptal edilen Kanun 27.12.1989 gün ve 3595 sayılı 1990 Mali Kanunu'nun 60. maddesinin (a) bendi olup metin aynen şöyledir:

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI