Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler KURUMLARDA İŞTİRAK HİSSELERİ VE GAYRİMENKUL SATIŞ KARLARI İSTİSNASI

KURUMLARDA İŞTİRAK HİSSELERİ VE GAYRİMENKUL SATIŞ KARLARI İSTİSNASI

Yazar : Müşavir Hesap Uzmanı Nahit KİTİŞ
Dergi : Nisan 1991
NAHİT KİTİŞ
Eski Hesap Uzmanı

Bilindiği gibi, Kurumlarda gayrimenkullerin ve iştirak hisselerinin satışından sağlanan karın sermayeye eklenmesi halinde vergiden istisna edileceğine dair Kurumlar Vergisi Kanunu'nun Geçici 10. Maddesi, Anayasa Mahkemesince iptal edilmişti.
 
Bu kez 15.12.1990 tarihinde kabul edilen ve 20.12.1990 gün ve 20731 sayı!ı Resmi Gazetede yayınlanan 3689 sayılı kanunla, sözü edilen hükümler "Geçici 18. madde" olarak ihya edilmiş; Anayasa Mahkemesi kararının ilan edildiği tarih olan 5.9.1990 tarihi itibariyle yürürlüğe konulmuştur.
Yürürlüğe giren yeni hükümler, eski "Geçici 10. madde" hükümlerinin aynısı olmakla birlikte, bir kere daha hatırlatmakta yarar görüyoruz:
Geçici Madde: 10
Tam mükellefiyete tabi kurumların,
- iştirak hisselerinin veya gayrimenkullerinin,
- 1990,1991 ve 1992 yıllarınca satıştan doğan kazançların tamamının,
- Satışın yapıldığı yılda kurum sermayesine ilave edilmesi,
- Anonim Şirketler yönünden, sermaye arttırımı nedeniyle çıkarılacak hisse senetlerinin nama yazılı olması ve en geç 6 ay içinde borsaya kote ettirilmesi şartıyla,
Sermayeye eklenen bu kazançlar kurumlar vergisinden müstesnadır. Vadeli satış nedeniyle kazancın tamamının aynı yıl içinde sermayeye dönüştürülememesi halinde;
- Ödenen nakdi. sermaye kadar istisnadan yararlanılır.
- Ve bu satıştan doğan kazanca ulaşıncaya kadar, her yıl ödenen nakdi sermaye, kurum kazancından indirilir.
- 1992 yılından sonra yapılacak tahsilatların sermayeye ilavesi halinde bu hüküm uygulanmaz.
Bu kazançların sermayeye ilavesi,
- Kar dağıtımı sayılmaz,
- Ve sermayeye ilave edilen kazançlar, Gelir Vergisi Kanununun 94. maddesine göre tevkifata tabi tutulmaz.
Sermayeye eklenen bu kazançların,
- 5 yıl içinde herhangi bir suretle işletmeden çekilmesi,
- Veya işletmelerin tasfiyesi halinde, bu kazançlar, o yılın kazancı sayılarak vergiye tabi tutulur.
Bu maddenin uygulanması dolayısıyla borsaya kote ettirilecek hisse senetleri için,
- Hisse senetlerini çıkaran şirketin karlılığı aranmaz.
- Ve Türk Ticaret Kanunu'nun 391. maddesinin, bu suretle gerçekleştirilecek sermaye artırımına aykırı hükümleri, uygulanmaz.
AÇIKLAMALAR:
Geçici 18. maddenin hükümleri, Maliye ve Gümrük Bakanlığı’nın daha önceki yorumları da göz önünde bulundurularak, aşağıda özet olarak açıklanmıştır:
A- İstisnadan Yararlanacak Kurumlar:
Bu hükümden yararlanacak kurumların, vergisel açıdan tam mükellef durumunda olması lazımdır. Dar mükellef kurumlar bu geçici maddenin hükümlerinden yararlanamaz. Ancak, tam mükellef kurumunun, dar mükellef durumundaki kurum ortağına sermaye artışından verilecek paylar KVK md. 24 gereğince stopaja tabi değildir.
B- İştirak Hisseleri Deyimi:
- iştirak hisseleri deyimi, hisse senetli iştiraklerle birlikte, hisse senetsiz iştirakleri de (Ltd. Şti. hissesi gibi) kapsamaktadır.
- Rüçhan haklarının satışından sağlanan satış karları da istisnadan yararlanır.
C- Gayrimenkul Tabiri:
Gayrimenkul tabiri, Medeni Kanunumuzda ifade edilen gayrimenkuller (Arazi, tapu siciline kaydedilen haklar ve madenler) ile mütemmim cüzülerini ifade etmektedir. Gayrimenkullerin sabit istihsal vasıtalarıyla birlikte satılmasında S.İ Vasıtalarına isabet eden Karlar da istisnadan yararlanır. Buna karşın V.U.K.’nda Gm. gibi değerlenen kıymetlerin (Gemiler ve nakil vasıtaları) satışından sağlanan Karlar bu istisnadan yaralanamaz.
D- Satış Karının Hesaplanması:
Satışla ilgili masrafların, satış karından düşülmesi gerekir. Gayrimenkul satışlarında, amortismanların ve varsa gayrimenkula ilişkin yeniden değerleme fonunun, satış karının hesabında müspet unsur olarak dikkate alınacağı tabiidir.
E- İstisna Şartları:
- Satış konusu gayrimenkul ve iştirak hisselerinin kurumun bir yıl önceki bilançosunda yer almış olması lazımdır. Satışın yapıldığı yılda satın alınmış olan Gm. ve iştirak hisselerinin satış karları istisnadan yararlanamaz.
- İstisnadan yararlanacak kurumların, Gm. ve iştirak hisseleri alım satımını uğraşı konusu haline getirm ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI