Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler KURUMLAR VERGİSİNDE YENİ BİR MÜESSESE:İŞ ORTAKLIĞI

KURUMLAR VERGİSİNDE YENİ BİR MÜESSESE:İŞ ORTAKLIĞI

Yazar : Baş Hesap Uzmanı Kemal DİREK
Dergi : Ekim 1986
KEMAL DİREK
Eski Hesap Uzmanı

GİRİŞ :
 
Ekonomik gelişme süreci içerisinde, yeni organizasyon şekilleri ortaya çıkmaktadır.
Gelişmenin zorunlu kıldığı bu yeni tip ekonomik ilişkileri gerek kamu hukuku yönünden ve gerekse hususi hukuk yönünden tarif etmek ve açıklamak gereği açıktır.
1950’li yıllardan günümüze kadar gelen zaman süreci içerisinde ülkemizde, kalkınmanın başlatılması veya hızlandırılması amacıyla kamu kesimi tarafından büyük alt yapı yatırımları (yol, baraj, köprü gibi) gerçekleştirilmiştir.
Yapılması en modern teknik bilgi ve tecrübeyi gerektiren bu gibi yatırım projeleri genelde yabancı firma gruplarınca üstlenilmiştir.
Büyük yatırım projelerinin çeşitli kısımlarının (mesela köprü inşaatında köprü ve çevre yolunun değişik firmalar tarafından yapılması gibi) inşasının ayrı firmalar tarafından taahhüt edilmesi, bu firmalar arasında çeşitli organizasyonların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu organizasyon şekillerinden birisi de «iş ortaklığı»dır.
Ekonomik kalkınmanın ortaya çıkardığı bu organizasyon şekli (iş ortaklığı) eskiden beri mevcuttur. İş ortaklığı ilişkisi içerisinde yer alan işletmelerin vergisel sorunları günümüze kadar, mevcut kanun maddeleri çerçevesinde çözümlenmeye çalışılmıştır.
Gerek kazancın tespiti açısından ve gerekse defter ve belge düzeni yönünden çeşitli sorunların ortaya çıkmasına neden olan iş ortaklığı 4.12.1985 gün ve 3239 sayılı Kanunla kurumlar vergisi kapsamına alınmıştır.
Bu yazımızda, anılan Kanunun getirdiği hukuki ortam açıklanmaya çalışılacaktır.
İŞ ORTAKLIĞI VE ÖZELLİKLERİ:
İş ortaklıkları yürürlükteki mevzuatımıza göre adi ortaklık sayılmaktadır. Bu durum, vergileme açısından büyük problemleri ortaya çıkarmaktadır. Bu tür kuruluşları disiplin altına almak, vergi sistemimizi daha basit, anlaşılır, uygulanabilir ve mükelleflerin .vergi ile ilgili ödevlerini zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirmelerini sağlamak amacıyla 3239 sayılı kanun yürürlüğe konulmuştur. Bu amaçtan hareketle, iş ortaklıkları anılan kanunun 71. maddesiyle kurumlar vergisi kapsamına alınmış bulunmaktadır.
5422 sayılı K.V.K.'nun 1. maddesine (E) bendi olarak ilave edilen iş ortaklıkları, sadece masraf ve hasılatları paylaşan organizasyonlar değildir, iş ortaklığı bünyesinde yer alan kuruluşlar, masraf ve hasılat karşılaştırması sonucunda ortaya çıkan kazancı paylaşan kuruluşlardır.
İş ortaklığı bünyesinde yer alan firmalar, bir işin bütününün sorumluluğunu yüklenmektedirler. Diğer bir söyleyişle, her bir ortak işin belli bir bölümünün yapımını üstlenmeyip (konsorsiyum) topluca işin tamamını taahhüt etmektedirler.
3239 sayılı yasa ile getirilen değişikliğe göre, K.V.K.'nun 1. maddesinin A, B, C ve D bentlerinde yer alan kurumlar; kendi aralarında, şahıs ortaklıkları veya gerçek kişilerle iş ortaklığı kurabileceklerdir. Yani iş ortaklığına dahil ortaklardan birisinin mutlaka kurumlar vergisi mükellefi olması gerekmektedir. Bu ortaklığın diğer temel unsurları şu şekildedir.
Ortaklık, belli bir iş için kurulacaktır. Başka bir anlatımla devamlı ve rutin işler için kurulamayacaktır. Mesela bir firmaya devamlı olarak sağlanacak müşavirlik hizmetleri dolayısıyla iş ortaklığı kurulamayacaktır. İşin mutlaka belli, bir zaman süreci içerisinde yapılıp bitirilmesi gerekmektedir. (Mesela bir barajın inşa edilmesi gibi) Anlaşılacağı üzere iş ortaklıklarının hayatı, işe bağlı bulunmaktadır. İşin bitiminde ortaklık da ortadan kalkmaktadır. Örneğin A ve B firmalarının iş ortaklığı çerçevesinde, bir köprü ve çevre yolu inşaatı aldığını kabul edelim. İnşaat devam ederken aynı firmaların aynı iş ortaklığı bünyesinde başka bir inşaatı alıp işe devam etmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu husus iş ortaklıklarının ilginç özelliklerinden birisidir.
İş ortaklığı sözlü olarak kurulamaz. Mutlaka yazılı bir sözleşmeye bağlı olarak kurulması gerekmektedir.
İş ortaklığının konusu da sınırlı bulunmaktadır. Bu tür ortaklıkların faaliyet konulan, birden fazla takvim yılına yaygın inşaat, onarım, montaj ve teknik hizmetlerle ilgili işlerdir.
Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI