Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ İDARİ AŞAMADA ÇÖZÜMLENMESİ BAKIMINDAN BAZI YABANCI ÜLKELERİN UYGUL ...

VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ İDARİ AŞAMADA ÇÖZÜMLENMESİ BAKIMINDAN BAZI YABANCI ÜLKELERİN UYGULAMALARI

Yazar : Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Görevlisi Dr. Şükrü KIZILOT
Dergi : Ekim 1986
DR. ŞÜKRÜ KIZILOT
Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Görevlisi

I. GENEL AÇIKLAMA :
 
Vergi tarhı, vergi idaresinin belirli bir kanuna dayanarak mükellef aleyhine ve Devlet lehine alacak yaratan tek taraflı idari bir işlemdir. Bu işlem, kanuna ve yöntemlere aykırı ya da maddi bir hata nedeniyle sakat ise, mükellefin bu tür kanunsuz, usulsüz ya da hatalı bir vergi tarhiyatına itiraz hakkı vardır. Böylelikle, idarenin vergi salma hakkına karşı, mükellefe itiraz hakkı tanınmış olmasıyla, iki tarafın çıkarları arasında yasal bir denge sağlanmış olmaktadır(1).
Mükellefin itiraz hakkı, başka bir anlatımla vergi uyuşmazlığını çözümleyebilmesi, iki şekilde olabilmektedir. Bunlardan biri idari aşama, diğeri de kazai (yargı) aşamadır.
Mükellefler öncelikle idareye başvurup, uyuşmazlığı çözümleme yolunu arayabilecekleri gibi, dava açmak suretiyle doğrudan yargı yoluna da başvurabilirler. Ancak, bazı ülkelerde, uyuşmazlıkların önce idari aşamada çözümlenmeye çalışılması, bu yoldan sonuç alınamaması durumunda, yargı yoluna başvurulması kuralı aranmaktadır.
II. BAZI YABANCI ÜLKELERİN UYGULAMALARI:
Aşağıda, vergi uyuşmazlıklarının idari aşamada çözümlenmesi bakımından, bazı yabancı ülkelerin uygulamaları açıklanmaya çalışılacaktır.
A — Fransa'da Vergi Uyuşmazlıklarının İdari Aşamada Çözümlenmesi:
Fransa'da, vergi politikasından, vergi sisteminin yürütülmesinden ve vergi gelirlerinin toplanmasından Maliye ve Ekonomik İşler Bakanlığı sorumludur. Fransız vergi sisteminin yönetimi, aynı düzeydeki iki genel müdürlük tarafından gerçekleştirilmektedir. Bunlardan biri Vergiler Genel Müdürlüğü, diğeri de Gümrük ve Gider Vergileri Genel Müdürlüğüdür(2).
Fransa'da, vasıtalı vergilere ilişkin uyuşmazlıklar adli yargı alanında çözümlenmesine karşın, vasıtasız vergilerin uygulanmasından doğan vergi uyuşmazlıkları ve vasıtalı vergilerden muamele vergileri, idari yargı alanında kalmakta ve idari mahkemeler yolu ile çözümlenmektedir(3). Fransa'da vergi uyuşmazlıklarının idari aşamada çözümlenmesi sırasında başvurulan yollardan başlıcaları; düzeltme, vergi ve cezada indirim, pişmanlık ve uzlaşma yollarıdır.
Mükelleflerin yargı yoluna başvurabilmeleri için, uyuşmazlıkların idari aşamada çözümleme girişimlerinin reddedilmiş olması gerekmektedir (4).
Fransa'da, vergi dairesinin, düzeltme başvurusunu cevaplama süresi oldukça geniş tutulmuştur. İdare, düzeltme başvurusunu altı ay içinde cevaplandırabilmekte, mükellef de bu tarihten itibaren iki yıl içinde yargı yoluna başvurabilmektedir(5).
Uzlaşma, yalnızca vergi cezalarında görülmekte, vergi aslı uzlaşmaya konu edilmemektedir(6). Uzlaşmaya ilişkin başvurular, verginin tarh edildiği vergi dairesine yapılmaktadır. Uzlaşılacak vergi cezasının niteliği ve tutarı konusunda herhangi bir sınırlama getirilmemiştir.
Uzlaşma ile ilgili işlemler, Eyalet Uzlaşma Komisyonları tarafından yürütülmektedir. Bu komisyonda vergi dairesi müdürü ya da temsilcisi, en az baş müfettiş unvanına sahip gelirler genel müdürlüğünün üç elemanı, noterler odasınca seçilen bir noter ve mükellef temsilcisi üç kişi bulunur(7). Uzlaşma sonuçları bir tutanakla tespit olunur. Bu tutanak iki tarafa da bazı haklar tanır ve sorumluluklar yükler. İdare, uzlaşılan konu hakkında takibatı durdurmayı, mükellef veya ceza sorumlusu da, kararlaştırılan miktardaki vergi cezasını, mahkemeye yansıtmadan ödemeyi taahhüt etmektedir.
Fransa'da ayrıca, inceleme elemanı ile mükellef arasında, tarhiyat yapılmadan önce, mükellefin isteği üzerine bir «ön uzlaşma» da yapılabilir.
Bu ülkede, vergi uyuşmazlıklarının idari aşamada çözümlenmesi sırasında başvurulan en etkin yol, uzlaşma olmaktadır. Örneğin, vasıtalı vergilerle ilgili uyuşmazlıkların %94'ü uzlaşma yoluyla idari aşamada çözümlenmektedir. Ancak, bazı durumlarda uzlaşma yoluna gidilmesi mümkün değildir (8).
Fransı ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.