Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler SERMAYE PİYASASI KURULUNUN MALİ TABLOLARA İLİŞKİN UYGULAMA STANDARTLARI İLE VERGİ USUL KAN ...

SERMAYE PİYASASI KURULUNUN MALİ TABLOLARA İLİŞKİN UYGULAMA STANDARTLARI İLE VERGİ USUL KANUNU HÜKÜMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI (II)

Yazar : Marmara Üniversitesi İktisat ve İdari Bilimler Fakültesi Doç. Dr. M. Ali CANOĞLU
Dergi : Aralık 1991
PROF. DR. MEHMET ALİ canoğlu
M.D. İk. ve İd. Bil. Fakültesi/ Emekli Öğretim Üyesi
Fahri Hesap Uzmanı

V - MADDİ DURAN VARLIKLARI değerleme:
 
Maddi duran varlıklar, yeniden değerleme uygulaması hariç, elde etme maliyeti ile değerlenir. Maddi duran varlığın satın alma işlemine bağlı olarak yapılan giderler, alış ve ithalde ödenen vergiler ile varlığın önceden belirlenen amaçlar çerçevesinde kullanılmak üzere çalışabilir duruma getirilmesi için katlanılan bilumum giderlerden oluşur. Bu giderlere;
a) Nakliye ve montaj giderleri,
b) Varlığın yerleştirileceği yerin veya arsasının hazırlanması için yapılan giderler,
c) Donatım giderleri (tesislerin çalıştırılabilmesi için yapılan eklemelere ilişkin giderler gibi),
d) Noter, mahkeme, kıymet takdiri vb. giderler,
e) Duran varlıklarla ilgili olarak yapılan işlerden dolayı serbest meslek erbabına ödenen ücretler,
f) Varlığın iktisap edilmesinde kullanılan kredilerle ilgili olan ve bu varlıkların aktifleştirildiği tarihe kadar birikmiş bulunan finansman giderleri (kur farkları dahil),
gibi giderler örnek olarak gösterilebilir:
Maddi duran varlıkların mütemmim cüz'üleri ve teferruatı ilgili maddi duran varlıkla birlikte değerlenir.
Maddi duran varlıkların aktifleştirilmesinden sonra ortaya çıkan ve bu varlıkların iktisabında kullanılan kredilerden kaynaklanan kur farkları aktifleştirilebilir. Bu takdirde, söz konusu giderler ilgili bulunduğu varlığın kalan amortismanı süresi içinde itfa edilir.
Maddi duran varlıklar ile ilgili olarak yapılan normal bakım ve onarım giderleri ilgili varlığın maliyetine dahil edilmez. Bunlar üretim veya faaliyet giderleri olarak muhasebeleştirilir. Ancak maddi duran varlığın kapasitesini genişleterek kendisinden gelecekte elde edilecek faydayı artıran "yatırım harcamaları" maddi duran varlığın maliyet bedeline eklenir.
Yatırım harcamaları;
a) Varlığın ekonomik ömrünü uzatan giderler,
b) Varlığın hizmet kapasitesini artıran giderler,
c) Üretilen mal veya hizmetin kalitesini artıran ya da maliyetlerini azaltan giderler,
gibi maliyet unsurlarından oluşur.
Bu harcamalar duran varlığın kalan amortisman süresi içinde itfa edilir.(24)
Yukarıdaki açıklamalar SPK tebliğinde yer almıştır. V.U.K.'da da benzer bilgilerden oluşan hükümler bulunmaktadır.
İkisi arasında birisi şekil, diğeri esas bakımından iki fark bulunduğu söylenebilir.
1 - V.U.K.'da maddi duran varlıklar gayrimenkuller ve onlar gibi değerlenen duran varlıklarla demirbaş eşya, alet, edevat ve mefruşat değerlemesi ayrı ayrı ele alınmıştır. SPk Tebliğinde açıklama global olarak yapılmıştır.
2 - SPK tebliğine göre noter, mahkeme, kıymet takdiri vb. giderlerinin varlığın maliyet bedeline eklenmesi gerekir.
V.U.K. bu giderlerin varlığın maliyet bedeline eklenmesi veya dönem giderlerine dahil edilmesi konusunda teşebbüsleri serbest bırakmıştır.(25)
3 - Bir diğer fark hizmetten alınan ve elden çıkarılacak duran varlıklarda karşımıza çıkmaktadır.
Hizmetten alınan ve gelecekte elden çıkarılmak amacıyla bulundurulan maddi duran varlıklar, net defter değeri ile net gerçekleşebilir değerin düşük olanı ile değerlenir. Bu varlıklar için amortisman ayrılmaz.(26)
V.U.K.'da SPK tebliğindeki bu esasa paralel bir hüküm mevcut değildir.
Ancak hizmetten alınan varlıklar bir yandan alış bedelleri ve öte yandan şimdiye kadar ayrılan amortismanları ile yani net defter değeri üzerinden kayıtlarda yer alacaklardır.
Net defter değeri direkt amortisman yönteminin kullanılması halinde tek kalem halinde aktif hesaplar içinde yer alacaktır.
VI - KURULUŞ VE ÖRGÜTLENME GİDERLERİ:
İşletmelerin kuruluşu veya faaliyetlerinin geliştirilmesi için yapılan ve karşılığında maddi bir kıymet iktisap edilmeyen giderlerdir. Kuruluş giderleri işletmenin faaliyete geçmeden önce yaptığı ve diğer varlıkların maliyetine dahil edilmesine imkan olmayan giderlerin tümünü içerir. Teşkilatlanma giderleri ise kuruluşunu tamamlayan işletmelerin faaliyete geçmek için veya faaliyeti geliştirmek için yaptıkları giderlerden oluşur. İşletmeler, diledikleri takdirde kuruluş ve teşkilâtlanma gid ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI