Vergi Dünyası
  • Üye Ol
  • Sepetim

    Sepetinizde 0 ürün var

Kasım 2024

Sorular&yanıtlara- İş Hukuku

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
Soru : İstanbul ilinde kurulu bir işletmede çalışmaktayım. Haftanın altı günü çalışıp pazar günlerini hafta tatili olarak geçiriyoruz. Bazı haftalar pazar günü sabah saatlerinde toplam iki saat olarak çalışmaktayım ve bunun karşılığında da herhangi bir ilave ücret almamaktayım. İki saatlik çalışma karşılığına ilave bir ücret talep etme hakkım var mıdır? Bilgi verebilir misiniz?
Cevap :

Yargıtay 9.Hukuk Dairesi’nin 08.06.2020 tarih ve E.2017/15673, K.2020/4921 sayılı kararına göre;

“4857 sayılı İş Kanunu’nun 46’ncı maddesinde, işçinin tatil gününden önce aynı Yasanın 63’üncü maddesine göre belirlenmiş olan iş günlerinde çalışmış olması koşuluyla, yedi günlük zaman dilimi içinde yirmidört saat dinlenme hakkının bulunduğu belirtilmiş, işçinin hafta tatili gününde çalışma karşılığı olmaksızın bir günlük ücrete hak kazanacağı da 46’ncı maddenin ikinci fıkrasında hüküm altına alınmıştır.

Hafta tatili izni kesintisiz en az yirmidört saattir. Bunun altında bir süre haftalık izin verilmesi durumunda, usulüne uygun şekilde hafta tatili izni kullandığından söz edilemez. Hafta tatili bölünerek kullandırılamaz. Buna göre hafta tatilinin yirmidört saatten az olarak kullandırılması halinde hafta tatili hiç kullandırılmamış sayılır.

2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun‘un 3’üncü maddesine göre, hafta tatili Pazar günüdür. Bu genel kural mutlak nitelikte olmayıp, hafta tatili izninin Pazar günü dışında da kullandırılması mümkündür.

Hafta tatili gününde çalıştığını iddia eden işçi, norm kuramı uyarınca bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda yer alan hafta tatili ücreti ödemesinin yapıldığı varsayılır. Bordroda ilgili bölümünün boş olması ya da bordronun imza taşımaması halinde, işçi hafta tatilinde çalışma yaptığını her türlü delille ispat edebilir.

Hafta tatillerinde çalışıldığının ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, yazılı delil niteliğindedir. Ancak, sözü edilen çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir.

Hafta tatili çalışmalarının yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkân dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Somut uyuşmazlıkta, davacı dava dilekçesinde haftanın 7 günü işyerinde çalıştığını iddia etmiş, mahkemece, hafta tatili ücretine dair iddia da bulunan davacı tarafından dinlenen tanık beyanlarından ve hayatın olağan akışındaki çalışma koşullarından haftada birgün izin yaptığı kanaatine varıldığı gerekçesiyle davacının hafta tatili alacağı reddedilmiş ise de, davacı ile aynı işyerinde çalışmış davacı tanıkları davacının haftanın 7 günü çalıştığını doğrulamışlardır. Bu nedenle davacının hafta tatili ücretinin hesaplanarak hüküm altına alınması gerekirken yazılı şekilde reddi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.”

Bu kararda da açıkça ortaya konulduğu üzere; hafta tatili izni kesintisiz en az yirmidört saattir. Bunun altında bir sürenin haftalık izin olarak verilmesi durumunda, usulüne uygun şekilde hafta tatili izninin kullandırıldığından söz edilemez. Hafta tatili bölünerek kullandırılamaz. Buna göre hafta tatilinin yirmidört saatten az olarak kullandırılması halinde hafta tatili izni hiç kullandırılmamış sayılır.

İşçinin bir çalışma yapmaksızın hak kazandığı hafta tatili ücreti, çalıştığı günlere göre hesaplanan gündelik ücretidir. Hafta tatili ücreti çıplak ücret üzerinden hesaplanmakta ve nakden ödenmek zorundadır. Örneğin; 1 günlük çalışmasının karşılığı olarak 800 TL kazanan bir işçiye hafta tatilinde fiilen çalışmamış olmasına rağmen işveren tarafından 800 TL ödenmesi gerekmektedir.

İşçinin hafta tatilinde de çalıştırılması durumunda çalışılan saatlerin uzunluğuna bakılmaksızın, bu ücrete ilave olarak, yapılan çalışmanın haftalık normal çalışma süresini aşan bir fazla çalışma olacağı da dikkate alınarak, yüzde elli zam ile hesaplanan günlük ücretin de işçiye ödenmesi gerekir. Diğer bir ifade ile hafta tatilinde tatil yapmayıp çalışan işçiye, 1 günlük ücretinin üzerine yüzde elli zamlı günlük ücreti olan 1,5 günlük ücret eklenerek toplamda 2.5 günlük ücret ödemesi yapılacaktır. Örneğin; günlük 800 TL kazanan biri işçi hafta tatilinde çalıştırıldığı zaman günlük ücretin 2.5 katı olan ücrete yani 2.000 TL’ye hak kazanacaktır.

Bu İçeriği Görüntüleyebilmek İçin Aşağıdaki Ürünleri Satın Alabilirsiniz.

İlgili Diğer Yayınlar

    Hemen Satın Al